Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Yazarlık

Makale metninde listelenen tüm yazarlar, deneysel tasarıma ve uygulanmasına ya da verilerin analizi ve yorumlanmasına önemli katkıda bulunmuş olmalıdır. Yazarların tümü, taslak ve gözden geçirme aşamalarından birinde makale metninin yazımına dahil olmalı akalenin son şeklini okumuş ve onaylamış olmalıdır. Makale metninin yazılmasına büyük katkıda bulunan herkes yazar olarak listelenmelidir (örneğin; "birinin yerine yazma" Dergi tarafından yasaklanmıştır). Deneye ya da makalenin yazımına daha düşük oranda kayda değer katkıda bulunan diğer kişilere Teşekkür Bölümü'nde yer verilmelidir. Makale metninin ilk hali sunulduktan sonra, yazımında yapılan herhangi bir değişikliğin (yazarın yazım düzeni de dahil olmak üzere) tüm yazarlar tarafından yazılı olarak onaylanması gerekir.

Yazarlık ve “Şemsiye” Grupları

Çok sayıda ve büyük ölçekli işbirliğine dayanan çalışmalar, tüm katılımcıları temsil eden bir grup adı altında organize edilmektedir. Bu tür makale metinlerinde, en az bir kişi yazar olarak adlandırılmış olmalıdır. Verilere kaynaklık eden şemsiye grubuna teşekkür etmek isteyen yazarlar, öncelikle makalenin yazarını/yazarlarını listelemeli ve bunu 'GRUP ADINA' şeklinde sürdürmelidir. Gerekirse, katılımcıların isimleri Teşekkür Bölümü'nde listelenebilir.

Özgünlük

Makale metninin Dergi'ye gönderilmesi, onun özgün bir makale ve yayınlanmamış bir eser olduğu ve başka herhangi bir yerde incelenmemekte olduğu anlamına gelmektedir. Yazarın kendi eserinin çoğaltılması da dahil olmak üzere, uygun bir atıf yapılmadan kısmen veya tamamen yapılan intihal (aşırmacılık), dergi tarafından kabul edilemez. Dergi'ye sunulan makale metinleri, özgünlük açısından intihal karşıtı yazılım kullanarak kontrol edilmektedir.

Çıkar Çatışmaları

Eserin gönderilmesi aşamasında yazar(lar), eserde yer alan sonuçlarda, ifadelerde ya da belirtilen görüşlerde, dolaylı veya dolaysız olarak, herhangi bir mali çıkar sağlanma durumu varsa veya ilgili yazar(lar)a, kuruluş(lar)a, kişisel ilişkilere ya da doğrudan akademik rekabete yönelik olarak yanlılık sorunu söz konusuysa, bu gibi durumları belirtmelidir. Çatışan çıkar veya bağlantının bildirilmesinin gerekip gerekmediğini değerlendirirken şu sorunun dikkate alınmasında yarar vardır: Makalenin yazar(lar)ını, eserin yayınlanmasından sonra yasal veya manevi açıdan sıkıntıya sokacak herhangi bir olası müdahale gereği var mı?
Bu tür bir metin yayınlandığında, "Çıkar Çatışması" olduğuna ilişkin bilginin makalede bir ifade olarak yer alması gereklidir.

Çıkar Beyanı

Tüm yazarların, kendi eserlerini uygunsuz bir şekilde etkileyecek (tarafsızlığını bozacak) diğer kişi ve kurumlarla olan finansal ve kişisel ilişkilerini açıklaması gerekmektedir. Potansiyel çıkar çatışması örnekleri arasında istihdam, danışmanlıklar, hisse senedi sahipliği, hizmet karşılığı ödenen ücretler, ücretli bilirkişi tanıklığı, patent başvuruları/kayıtları, hibe ya da diğer fon kaynakları yer almaktadır. Yazar(lar), bu tarz bir çıkar durumunu başlık sayfası dosyasındaki çıkar beyanı özetinde açıklamak zorundadır. Açıklanması gereken bir çıkar durumunun olmaması halinde, şu şekilde belirtilmelidir: 'Çıkar beyanları: Yok'. Makalenin kabul edilmesi durumunda, bu özet açıklamaya yer verilecektir. Bu tür açıklamalarda bulunmayan yazar(lar) yasal sorumluluğu üstlenmiş sayılırlar.
Gönderi Beyanı ve Doğrulama
Bir makalenin gönderilmesi; söz konusu eserin daha önce yayınlanmadığı (bir özet, yayınlanmış bir ders notu veya akademik tez hariç), başka bir yerde yayınlanmak üzere incelenmemekte olduğu, yayınlanmasının tüm yazarlar ve ayrıca yürütüldüğü yerde sorumlu makamlar tarafından çalışmanın örtülü veya açık bir şekilde onaylandığı ve sonuçta kabul edildiği takdirde, telif hakkı sahibinin yazılı izni olmadan elektronik ortamda da dâhil olmak üzere, aynı içerik ve formatta, İngilizce veya başka bir dilde yayınlanmayacağı anlamına gelmektedir. Özgünlüğünü doğrulamak için makalenin özgünlük algılama hizmeti Crossref Benzerlik Denetimi ve/veya Turnitin/Ithenticate gibi bir yazılım kullanılarak kontrol edilmesi önerilir.

Kapsayıcı Dil Kullanımı

Kapsayıcı dil, çeşitliliği kabul etmek, tüm insanlara saygı göstermek, farklılıklara duyarlı olmak ve eşit fırsatları teşvik etmek demektir. Makaleler, herhangi bir okuyucunun inançları veya yükümlülükleri hakkında hiçbir varsayımda bulunmamalı, bireylerin ırk, cinsiyet, kültür veya başka herhangi bir özelliği nedeniyle diğerlerine üstün olduğu anlamına gelebilecek hiçbir şey içermemeli, sonuç olarak kapsayıcı bir dil kullanmalıdır. Yazarlar, örneğin cinsiyet ayrımcılığı içerebilecek “bay” veya “bayan” ifadeleri yerine “bay/bayan” ifadesi şeklinde kullanarak (İng. 'he” or “she', 'his” or “her' yerine 'he or she', 'his/her'); ayrıca cinsiyete ilişkin önyargı ve klişe algılar içermeyen meslek ve mensubiyet (İng.' 'chairman' yerine 'chairperson'; 'stewardess' yerine 'flight attendant') “bilim adamı” yerine “bilim insanı” gibi ifadeleri kullanmalıdır.

Yazarlığa İlişkin Değişiklikler

Makaleler gönderilmeden önce, yazar listesinin ve sırasının dikkate alınması ve ilk gönderim sırasında kesin listenin sunulması istenir. Listedeki yazar adlarının eklenmesi, çıkarılması veya yeniden düzenlenmesi, yalnızca makale kabul edilmeden önce ve sadece Dergi Editörü tarafından onaylanması durumunda söz konusu olabilir. Böyle bir değişikliği talep etmek için Editör, yazışmadan sorumlu yazardan şunları almış olmalıdır: (a) yazar listesindeki değişimin nedeni (b) tüm yazarlardan eklenmeyi, isminin çıkarılmasını veya yeniden düzenlemeyi kabul ettiğine ilişkin yazılı onay (e-posta, mektup). Yazarların eklenmesi veya çıkarılması durumunda, bu değişiklik, eklenen veya ismi çıkarılan yazarın onayını kapsar. Sadece istisnai durumlarda Editör, yazının kabul edilmesinden sonra yazarların eklenmesini, çıkarılmasını veya yeniden düzenlenmesini dikkate alabilir. Editör, söz konusu isteği değerlendirirken, makalenin yayınlanması süreci askıya alınacaktır.

Telif Hakkı

Makalenin gönderimi esnasında, yazar(lar)dan “Telif Hakkı Devir Formu”nu doldurmaları istenmektedir.

Telif Hakkı Devir Beyanı

“Telif Hakkı Devir Formu”nun altında imzası bulunanlar, Ida Academia Muhasebe ve Maliye Dergisi'ne telif hakkı kapsamındaki tüm haklarını ve yukarıdaki makaleye dâhil olabilecek tüm hakları ve makaleyi esas alarak imza edenler tarafından Dergi’ye sunulan tüm gözden geçirilmiş, genişletilmiş veya türetilen çalışmanın haklarını devrettiğini beyan eder. Her imza sahibi, Makalenin özgün olduğunu ve kendisinin de Çalışmanın yazarı olduğunu; Makaledeki metnin içeriğini, rakamları, verileri veya başkalarının çalışmalarından elde edilen diğer bilgileri kapsaması halinde, gereken herhangi bir izni almış olduğunu onaylar.
Gönderilen makalelerin telif hakkı, Ida Academia Muhasebe ve Maliye Dergisi’ne devredilmiştir. Telif hakkı devri, Dergi’nin teknik yayınlarını tüm dünyaya dağıtması; bunu, basılı kopya, mikrofiş, mikrofilm ve elektronik medya gibi çeşitli yollarla gerçekleştirmesini kapsar. Ayrıca Dergi, eseri özet haline getirerek; toplu eserlere, veri tabanlarına ve benzer yayınlara dâhil edilmek üzere, yayınları ve ilgili makaleleri özetleyip çevirebilir.
Dergi, yayınlarını tüm bilim dünyasına dağıtır ve bu yayınların okur kitlesine uygun bir şekilde ulaşmasını temin eder. Yazar(lar), eserlerinin Dergi’nin özgünlük, yazarlık, yazar sorumlulukları ve yazar suiistimallerini içeren düzenlemelerini yerine getirdiğini temin etmek durumundadır.

Gizlilik Beyanı

Bu dergi sitesine giriş yapılan isimler ve e-posta adresleri, yalnızca bu derginin belirtilen amaçları kapsamında kullanılacak, ayrıca başka hiçbir amaç için veya herhangi başka bir tarafça kullanılmayacaktır.
Finansman Kaynağının Rolü
Yazar(lar)ın araştırmanın yürütülmesine ve/veya makalenin hazırlanmasına yönelik olarak sağlanan finansal desteği sağlayanların kim olduğunu açıklaması ve çalışma tasarımında, verilerin toplanması, analiz edilmesi ve yorumlanmasında, rapor yazılmasında ve makalenin yayına gönderilmesi kararında sponsor(lar)ın rolünün olması durumunda, bunu kısaca açıklaması gereklidir. Finansman kaynağının (kaynaklarının), bu tür bir dahlinin olmaması durumunda, bunun belirtilmesi gerekir.

Yazarlar, Yayın Etiği Komitesi (Committee on Publication Ethics, COPE) ve Uluslararası Tıp Dergisi Editörleri Kurulu (ICMJE) tarafından belirlenen yayın etiği hususundaki yüksek standartları gözetmek durumundadır. Verilerin sahteciliği veya türetilmesi, yazarın kendi eserinin uygun şekilde alıntı yapılmadan kopyalanması ve eserin yanlış kullanılması da dâhil olmak üzere intihal (aşırmacılık) kapsamındakiler, kabul edilemez uygulamalardır. Her türlü etik suiistimal olayı ciddi bir biçimde ele alınacak ve COPE kuralları gereğince değerlendirilecektir.

Editörler İçin Etik Kurallar

Genel görev ve sorumluluklar

Editörler, Ida Academia Muhasebe ve Maliye Dergisi’nde yayınlanan her yayından sorumludur. Bu sorumluluk bağlamında editörler, aşağıdaki rol ve yükümlülükleri taşımaktadır:
• Okuyucuların ve yazarların bilgi ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik çaba sarf etme,
• Sürekli olarak derginin gelişimini sağlama,
• Dergide yayınlanan çalışmaların kalitesini geliştirmeye yönelik süreçleri yürütme,
• Düşünce özgürlüğünü destekleme,
• Akademik açıdan bütünlüğü sağlanma,
• Fikri mülkiyet hakları ve etik standartlardan taviz vermeden iş süreçlerini devam ettirme,
• Düzeltme, açıklama gerektiren konularda yayın açısından açıklık ve şeffaflık gösterme.

Okuyucu ile ilişkiler

Editörler tüm okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcıların ihtiyaç duydukları bilgi, beceri ve deneyim beklentilerini dikkate alarak karar vermelidir. Yayınlanan çalışmaların okuyucu, araştırmacı, uygulayıcı ve bilimsel literatüre katkı sağlamasına ve özgün nitelikte olmasına dikkat etmelidir. Ayrıca editörler okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcılardan gelen geri bildirimleri dikkate almak, açıklayıcı ve bilgilendirici geri bildirim vermekle yükümlüdür.

Yazarlar ile ilişkiler

Editörlerin yazarlara karşı görev ve sorumlulukları aşağıdaki şekildedir:
• Editörler, çalışmaların önemi, özgün değeri, geçerliliği, anlatımın açıklığı ve derginin amaç ve hedeflerine dayanarak olumlu ya da olumsuz karar vermelidir.
• Yayın kapsamına uygun olan çalışmaların ciddi problemi olmadığı sürece ön değerlendirme aşamasına almalıdır.
• Editörler, çalışma ile ilgili ciddi bir sorun olmadıkça, olumlu yöndeki hakem önerilerini göz ardı etmemelidir.
• Yeni editörler, çalışmalara yönelik olarak önceki editör(ler) tarafından verilen kararları ciddi bir sorun olmadıkça değiştirmemelidir.
• "Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci" mutlaka yayınlanmalı ve editörler tanımlanan süreçlerde yaşanabilecek sapmaların önüne geçmelidir.
• Yazarlara açıklayıcı ve bilgilendirici şekilde bildirim ve dönüş sağlanmalıdır.

Hakemler ile ilişkiler

• Editörlerin hakemlere karşı görev ve sorumlulukları aşağıdaki şekildedir:
• Hakemleri çalışmanın konusuna uygun olarak belirlemelidir.
• Hakemlerin değerlendirme aşamasında ihtiyaç duyacakları bilgi ve rehberleri sağlamakla yükümlüdür.
• Yazarlar ve hakemler arasından çıkar çatışması olup olmadığını gözetmek durumundadır.
• Körleme hakemlik bağlamında hakemlerin kimlik bilgilerini gizli tutmalıdır.
• Hakemleri tarafsız, bilimsel ve nesnel bir dille çalışmayı değerlendirmeleri için teşvik etmelidir.
• Hakemlerin performansını artırıcı uygulama ve politikalar belirlemelidir.
• Hakem havuzunun dinamik şekilde güncellenmesi konusunda gerekli adımları atmalıdır.
• Nezaketsiz ve bilimsel olmayan değerlendirmeleri engellemelidir.
• Hakem havuzunun geniş bir yelpazeden oluşması için adımlar atmalıdır.

Yayın kurulu ile ilişkiler

Editörler, tüm yayın kurulu üyelerinin süreçleri yayın politikaları ve yönergelere uygun ilerletmesini sağlamalıdır. Yayın kurulu üyelerini yayın politikaları hakkında bilgilendirmeli ve gelişmelerden haberdar etmelidir. Ayrıca editörler;
• Yayın kurulu üyelerinin çalışmaları tarafsız ve bağımsız olarak değerlendirmelerini sağlamalıdır.
• Yeni yayın kurulu üyelerini, katkı sağlayabilir ve uygun nitelikte belirlemelidir.
• Yayın kurulu üyelerinin uzmanlık alanına uygun çalışmaları değerlendirme için göndermelidir.
• Yayın kurulu ile düzenli olarak etkileşim içerisinde olmalıdır.
• Yayın kurulu ile belirli aralıklarla yayın politikalarının ve derginin gelişimi için toplantılar düzenlemelidir.

Dergi sahibi ve yayıncı ile ilişkiler

Editörler ve yayıncı arasındaki ilişki editoryal bağımsızlık ilkesine dayanmaktadır. Editörler ile yayıncı arasında yapılan yazılı sözleşme gereği, editörlerin alacağı tüm kararlar yayıncı ve dergi sahibinden bağımsızdır.
Editoryal ve kör hakemlik süreçleri
Editörler; dergi yayın politikalarında yer alan "Kör Hakemlik ve Değerlendirme Süreci" politikalarını uygulamakla yükümlüdür. Bu bağlamda editörler her çalışmanın adil, tarafsız ve zamanında değerlendirme sürecinin tamamlanmasını sağlar.

Kalite güvencesi

Editörler; dergide yayınlanan her makalenin dergi yayın politikaları ve uluslararası standartlara uygun olarak yayınlanmasından sorumludur.

Kişisel verilerin korunması

Editörler; değerlendirilen çalışmalarda yer alan deneklere veya görsellere ilişkin kişisel verilerin korunmasını sağlamakla yükümlüdür. Çalışmalarda kullanılan bireylerin açık rızası belgeli olmadığı sürece çalışmayı reddetmekle görevlidir. Ayrıca editörler; yazar, hakem ve okuyucuların bireysel verilerini korumaktan sorumludur.

Etik kurul, insan ve hayvan hakları

Editörler; değerlendirilen çalışmalarda insan ve hayvan haklarının korunmasını sağlamakla yükümlüdür. Çalışmalarda kullanılan deneklere ilişkin etik kurul onayı, deneysel araştırmalara ilişkin izinlerin olmadığı durumlarda çalışmayı reddetmekle sorumludur.

Olası suistimal ve görevi kötüye kullanmaya karşı önlem

Editörler; olası suistimal ve görevi kötüye kullanma işlemlerine karşı önlem almakla yükümlüdür. Bu duruma yönelik şikâyetlerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi konusunda titiz ve nesnel bir soruşturma yapmanın yanı sıra, konuyla ilgili bulguların paylaşılması editörün sorumlulukları arasında yer almaktadır.

Akademik yayın bütünlüğünü sağlamak

Editörler çalışmalarda yer alan hata, tutarsızlık ya da yanlış yönlendirme içeren yargıların hızlı bir şekilde düzeltilmesini sağlamalıdır.

Fikri mülkiyet haklarının korunması

Editörler; yayınlanan tüm makalelerin fikri mülkiyet hakkını korumakla, olası ihlallerde derginin ve yazar(lar)ın haklarını savunmakla yükümlüdür. Ayrıca editörler yayınlanan tüm makalelerdeki içeriklerin başka yayınların fikri mülkiyet haklarını ihlal etmemesi adına gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.

Yapıcılık ve tartışmaya açıklık

Editörler;
• Dergide yayınlanan eserlere ilişkin ikna edici eleştirileri dikkate almalı ve bu eleştirilere yönelik yapıcı bir tutum sergilemelidir.
• Eleştirilen çalışmaların yazar(lar)ına cevap hakkı tanımalıdır.
• Olumsuz sonuçlar içeren çalışmaları göz ardı etmemeli ya da dışlamamalıdır.

Şikayetler

Editörler; yazar, hakem veya okuyuculardan gelen şikayetleri dikkatlice inceleyerek aydınlatıcı ve açıklayıcı bir şekilde yanıt vermekle yükümlüdür.


Politik ve Ticari kaygılar

Dergi sahibi, yayıncı ve diğer hiçbir politik ve ticari unsur, editörlerin bağımsız karar almalarını etkilemez.

Hakemler için Etik Kurallar

• Hakemlerin yalnızca uzmanlık alanlarına ilişkin makalelere hakemlik yapmaları gerekmektedir.
• Hakemlerden çıkar çatışması bulunmayan makalelere hakemlik yapmayı kabul etmeleri beklenmektedir. Hakemler herhangi bir çıkar çatışması fark ettiklerinde Editörü bilgilendirmeli ve ilgili makalenin hakemliğini yapmayı reddetmelidirler.
• Hakemler makaleleri tarafsız ve nesnel bir şekilde değerlendirmelidirler.
• Hakemlerin değerlendirdikleri makalelere ilişkin “Hakem Değerlendirme Formu”nu doldurmaları gerekmekte olup, değerlendirdikleri makalenin yayımlanabilir olup olmadığına ilişkin kararlarını ve bu kararlara ilişkin gerekçelerini bu Form’da belirtmeleri gerekmektedir.
• Hakemlerin, kendilerine verilen süre (15 gün) içerisinde değerlendirmeleri tamamlamaları gerekmekte ve burada belirtilen etik sorumluluklara uymaları beklenmektedir.
• Hakemlerin, Editör’den izin almadan, kendilerine gönderilen eseri paylaşması etik dışıdır.
• Hakem incelemelerine ilişkin hiçbir bilgi, Editör’e ve yazar(lar)a değerlendirme konusunda bilgi vermeden, hiç kimseyle paylaşılamaz.

Yayıncının Etik Sorumlukları

Ida Academia Muhasebe ve Maliye Dergisi Editörleri ve Yayın Kurulu aşağıdaki etik sorumlulukların bilinciyle hareket etmektedir:
• Editörler, Dergi'ye gönderilen çalışmaların tüm süreçlerinden sorumludur. Bu çerçevede ekonomik ya da politik kazançlar göz önüne alınmaksızın karar verici kişiler editörlerdir.
• Bağımsız editör kararı oluşturulmasını taahhüt eder.
• Dergi'de yayınlanmış her makalenin mülkiyet ve telif hakkını korur ve yayınlanmış her kopyanın kaydını saklama yükümlüğünü üstlenir.
• Editörlere ilişkin her türlü bilimsel suistimal, atıf çeteciliği ve intihalle ilgili önlemleri alma sorumluluğuna sahiptir.

Etik Olmayan Bir Durumla Karşılaşırsanız

Ida Academia Muhasebe ve Maliye Dergisi’nde yukarıda bahsedilen etik sorumluluklar ve dışında etik olmayan bir davranış veya içerikle karşılaşırsanız lütfen editor@idaacademia.org adresine e-posta yoluyla bildiriniz.

Yazar Rehberi:
1. Gönderilen makale önceden yayımlanmamış ve herhangi bir dergide değerlendirme sürecinde olmamalıdır.
2. Makale, Dergi’nin http://www.idaacademia.org/tr/ adresinden DergiPark’a üye olunarak, yazar(lar)ın isim(ler)i eklenmeden ve makalede yazar(lar)ı belli edecek ibareler içermeyecek şekilde gönderilmelidir.
3. Yazar(lar), makalenin kabul edilmesi ve yayımlanması durumunda, telif haklarının Ida Academia Muhasebe ve Maliye Dergisi’ne devredilmesini kabul etmiş sayılır, yazar(lar)a telif ücreti ödenmez.
4. Makale araştırma ve yayın etiğine uygun olmalıdır. Araştırmada “Etik Kurul Onayı” alınması gerekli ise; makalenin “Gereç ve Yöntem” bölümünde Etik Kurul onayına ilişkin bilgiler (etik kurulun adı, onay belgesinin numarası ve tarihi) belirtilmelidir.
5. Yazar(lar) makalenin güncel durumunu, Dergi’nin http://www.idaacademia.org/tr/ adresinden DergiPark’a giriş yaparak her zaman takip edebilir(ler).