DENETİM EĞİTİMİ ALAN ÖĞRENCİLERİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN MESLEKİ ŞÜPHECİLİK TUTUMLARI ÜZERİNDE ETKİSİ: KÜTAHYA DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ

Meryem Uslu; Ali Kestane; Rıdvan Sezgin

doi:10.52059/idaacmmd.980596

DENETİM EĞİTİMİ ALAN ÖĞRENCİLERİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN MESLEKİ ŞÜPHECİLİK TUTUMLARI ÜZERİNDE ETKİSİ: KÜTAHYA DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ

Öz

Dijital denetim araçlarının uygulamaya koyulması ile birlikte denetçilerin rolü öne çıkmış, eğitim kurumlarının da uygulamaya dönük olarak eğitim-öğretim süreçlerini yeniden şekillendirmesi gereklilik arz etmiştir. Dünya genelinde yaşanan dijital dönüşüm rüzgârı karşısında teknolojik ürünlerin kullanımının kaynağında yer alan insanın kişisel özellikleri sorgulanmaya başlanmıştır. Denetçilere ve potansiyel denetçi adaylarına yönelik eğitim öğretim faaliyetlerinde söz konusu teknoloji ürünlerinin muhasebe uygulamalarında nasıl kullanılabileceği, kullanacak kişilerin özellikleri ve söz konusu iki unsurun birbirini nasıl tamamlaması gerektiği merak konusu olmuştur. Buradan hareketle üniversitelerde denetim eğitimi alan öğrencilerin kişisel özellikleri ile mesleki şüphecilik tutumları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın sonucunda; öğrencilerin mesleki şüphecilik tutumları üzerinde, dışadönüklük, uyumluluk, sorumluluk ve gelişime açıklık özelliklerinin pozitif yönde, duygusal denge yapılarının ise negatif yönde etkili olduğunu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

KAYNAKÇA Agarwalla, S. K., Desai, N., & Tripathy, A. (2017). The impact of self-deception and professional skepticism on perceptions of ethicality. Advances in accounting, 37, 85-93.
Allsopp, J., Eysenck, H. J., & Eysenck, S. B. G. (1991). Machiavellianism as a component in psychoticism and extraversion. Personality and Individual Differences, 12, 29–41.
Baltacı, A. (2017). Okul müdürlerinin öz-yeterlik algıları ve mesleğe yönelik tutumları arasındaki ilişki. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 3(2), 35-61.
Brown, T., T.M. Majors, & , M.E. Peecher. (2014). The Impact of a Judgment Rule and Critical Audit Matters on Assessments of Auditor Legal Liability – The Moderating Role of Legal Knowledge. Working paper, University of Illinois at Urbana-Champaign.
Camps, J., Stouten, J., & Euwema, M. (2016). The relation between supervisors’ big five personality traits and employees’ experiences of abusive supervision. Frontiers in psychology, 7, 112.
Carver, C. S., & Connor-Smith, J. (2010). Personality and coping. Annual Review of Psychology, 61(1), 679–704.
Cheot, S., Chin, C. Z., Lee, Z. H., & Tong, P. Y. Sarah Mary, S. (2018). A study on the relationship between professional skepticism characteristics and auditors’ fraud detection in Malaysian context (Doctoral dissertation, UTAR).
Ciolek, M. (2017). Professional skepticism in auditing and its characteristics. Wroc-law Üniversitesi Ekonomi Araştırma Dergisi, 474, 33-40.

Clariana, M. (2013). Personality, procrastination and cheating in students from different University degree programs. Electronic Journal of Research in Educational Psychology, 11(2), 451–472.
Costa, P. T.Jr., & McCrae, R. R. (1992). Revised NEO Personality Inventory (NEO PI-R) and NEO Five-Factor Inventory (NEO-FFI): Professional manual. Odessa, FL: Psychological Assessment Resources.
Dalkılıç F. & Oktay, S. (2011). Uluslararası Denetim ve Güvence Standartlarında Mesleki Şüphecilik. Mali Çözüm Dergisi, Ocak- Şubat 2011, 63-78.
De Bruin, G. P., & Rudnick, H. (2007). Examining the cheats: The role of conscientiousness and excitement-seeking in academic dishonesty. South African Journal of Psychology, 37(1), 153– 164.
Erdoğan, N. & Azgın, N. (2019). Denetçinin mesleki şüpheciliğinin denetim kalitesine etkisi. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 21(1); 27-54.
Farag, M. S. & Elias. R. Z. (2016). The relationship between accounting students’ personality, professional skepticism and anticipatory socialization. Accounting Education, 25(2), 124-138.
Hogan, R., Curphy, G. J., & Hogan, J. (1994). What we know about leadership: Effectiveness and personality. American Psychologist, 49, 493–504.
Hogan, R., & Hogan, J. (1992). Hogan personality inventory. Tulsa: Hogan Assessment Systems.
Hurtt, R.K., H.L Brown-Liburd, C.E. Earley and G Krishnamoorthy. (2013). Research on auditor professional skepticism – literature synthesis and opportunities for future research. Auditing: A Journal of Practice and Theory, 32 (1), 45-97.
Hurtt, R. K. (2010). Development of a scale to measure professional skepticism. Auditing: A Journal of Practice & Theory, 29(1), 149-171.
Judge, T. A., & Ilies, R. (2002). Relationship of personality to performance motivation: A meta-analytic review. Journal of Applied Psychology, 87, 797–807.
Kayrak, M. (2015). Denetim başarısızlığı kavramı: nedenleri, sonuçları ve çözüm önerileri. Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 8 (1).
Khaligova, J. (2018). Hileli Finansal Raporlama ve Bağımsız Denetçilerin Mesleki Şüpheciliği Üzerine Bir Araştırma. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Ankara.
McCrae, R. R., & Costa, P. T. (1990). Personality in adulthood. New York, NY: Guilford Press.
McCrae, R. R., & Costa, P. T. (1997). Conceptions and correlates of openness to experience. In R. Hogan, J. Johnson, & S. Briggs (Eds.), Handbook of personality psychology (pp. 825–847). San Diego, CA: Academic Press.
Nolder, C. J., ve K. Kadous. (2018). Grounding the professional skepticism construct in mindset and attitude theory: A way forward. Accounting, Organizations and Society, https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0361368218301181, (Erişim Tarihi: 11.03.2018)
Qadackers, L., T. Groot and A. Wright. (2014). Auditors’ professional skepticism: neutrality Versus presumptive doubt. Contemporary Accounting Research, 31(3), 639 – 657.
Pacini, R., & Epstein, S. (1999). The relation between rational and experiential information Processing styles to personality, basic beliefs, and the ratio-bias phenomenon. Journal of Personality and Social Psychology, 76(6), 972–987.
Popova, V. (2013). Exploration of skepticism, client-specific experiences, and audit Judgments. Managerial Auditing Journal, 28(2), 140 – 160.
Scott, B. A., Colquitt, J. A., Paddock, E. L., & Judge, T. A. (2010). A daily investigation of the role of manager empathy on employee well-being. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 113, 127–140.
Steel, P. (2007). The nature of procrastination: A meta-analytic and theoretical review of quintessential self-regulatory failure. Psychological Bulletin, 133(1), 65–94. Tanrıöğen, A. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri. 3. Baskı, Ankara: Anı Yayıncılık.
Tayyar, N., Akyüz, F., Yeşil, T., Uslu, Y. & Kara E. (2020). Muhasebe açısından mesleki şüphecilik ve etik kavramları, Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 13(2), 215-232.
Yıldız, D. & Uzunsakal, E. (2018). Alan araştırmalarında güvenilirlik testlerinin karşılaştırılması ve tarımsal veriler üzerine bir uygulama. Uygulamalı Sosyal Bilimler Dergisi, 1, 14-28.
Yılmaz, E. (2018). Bağımsız denetimde mesleki şüphecilik, mesleki şüpheciliğin ölçülmesi ve meslek mensupları üzerinde bir araştırma. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, Özel Sayı, 20, 838- 858.
Yustina, A. I., & Gonadi, S. A. (2019). The Negative Effect of Time Budget Pressure to Auditor Independence and Professional Skepticism. Jurnal Akuntansi dan Keuangan, 21(1), 38-48.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşletme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Meryem Uslu ^*
0000-0002-1953-3777
Türkiye

Ali Kestane
0000-0002-7049-0354
Türkiye

Rıdvan Sezgin
0000-0001-8376-9496
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Ocak 2022

Gönderilme Tarihi

9 Ağustos 2021

Kabul Tarihi

24 Eylül 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 5 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.52059/idaacmmd.980596

IZ

https://izlik.org/JA79GJ32WY

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Uslu, M., Kestane, A., & Sezgin, R. (2022). DENETİM EĞİTİMİ ALAN ÖĞRENCİLERİN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN MESLEKİ ŞÜPHECİLİK TUTUMLARI ÜZERİNDE ETKİSİ: KÜTAHYA DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ. Ida Academia Muhasebe ve Maliye Dergisi, 5(1), 1-12. https://doi.org/10.52059/idaacmmd.980596