BİRLEŞİK İMALATTA ORTAK VE YAN MAMULLERİN MALİYETLERİNİN HESAPLANMASI VE ENTEGRE ET TESİSİNDE BİR UYGULAMA
Öz
Dünyanın değişimiyle paralel olarak endüstri sistemleri ve dolayısıyla üretim süreçlerine dair her şey zamanla değişmiştir. Buharlı makinelerin icadıyla başlayan sanayi devrimleri bugünlerde neredeyse insan faktörünü saf dışı edebilecek bir düzeye erişmiştir. Kuşkusuz ki üretim süreçlerinde ve tekniklerinde ortaya çıkan bu değişimler, sürdürülen faaliyetlerde daha verimli olma arzusunun bir sonucudur. İşletmelerin odak noktası olan yüksek kar, rekabet koşulları nedeniyle dikkatleri üretim maliyetlerinin üzerine çekmiş ve düşük maliyetle üretilmiş aynı nitelikteki mamul, işletmelerin rakiplerine karşı elini güçlendirmiştir. Maliyet hususunun bu denli önem arz etmesi, klasik muhasebe anlayışının beklentilere cevap verememesine ve maliyet muhasebesinin ortaya çıkmasına yol açmıştır.
Maliyet muhasebesinin en temel amacı olan mamul maliyetlerinin belirlenmesi için birçok farklı teknik geliştirilmiştir. Çoğu işletme için maliyet belirleme süreci basit olsa da üretim tekniği ve yapısı gereği zaruri olarak aynı üretim sürecinde birden fazla mamul elde eden işletmelerde bu maliyet hesaplamaları kolay olmamaktadır. Böylesine bir homojen yapıda her mamul için ayrı ayrı maliyet hesaplaması yapılamayacağı için sorunun çözümü adına birçok farklı maliyet hesaplama tekniği geliştirilmiştir. Her yöntem birleşik imalat yapan tüm işletmelere uymayacağı gibi gerçekçi olmayan sonuçlara da ulaştırabilir. Bu nedenle her işletme bu yöntemler arasından kendisine en uygun olan yöntemi seçmeli ve bu doğrultuda hesaplamalarını gerçekleştirmelidir. Bu çalışmada birleşik imalat şeklinde üretim yapan bir entegre et tesisinin verileri kullanılarak çeşitli hesaplama yöntemleri vasıtasıyla mamul maliyetleri hesaplanmış, sonuçları analiz edilmiş ve işletme için en uygun olan yöntem belirlenmeye çalışılmıştır.Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akıncı, N., Erdoğan, N. (1995). Maliyet Muhasebesi. İzmir: Barış Yayınları.Altuğ, O. (2015). Maliyet Muhasebesi. (15. Bs.). İstanbul: Türkmen Kitabevi.Arı, İ. (2006). “Birleşik İmalat Maliyetlemesi ve Bor Şeker Fabrikası Uygulaması”, Yüksek Lisans Tezi. Niğde Üniversitesi, Niğde .Atamanalp, C., Karcıoğlu R., Orhan, S. M. (2000) Tekdüzen Hesap Planına Uygun Maliyet Muhasebesi. İstanbul: Aktif Yayınları.Bursal, N., Ercan Y. (2000). Maliyet Muhasebesi (İlkeler ve Uygulama). (8. Bs.). İstanbul: DER Yayınları.Buyers, C. I., Holmes, G. A. (1967). ‘’Principles of Cost Accountancy’’. (3. Bs.). London: The Donnington Press.Büyükmirza, K. (2014). Maliyet ve Yönetim Muhasebesi. (19. Bs.). Ankara: Gazi Kitabevi.Çetiner, E. (2000). Maliyet Muhasebesi Teori ve Uygulama. Ankara: Gazi Kitabevi.Gersil, A., Dedeoluk, Y. Ö. (2015). ‘’Birleşik Maliyet Dağıtım Yöntemlerinin Karşılaştırmalı Analizi’’, Mali Çözüm Dergisi. Mayıs-Haziran.15-36.Gökçen, G., Çelenk H., Horasan, H. E. (2014). Yönetim Muhasebesi ve Uygulamaları. İstanbul: Beta Yayıncılık.Gökçen, G. (2009) Genel Muhasebesi. (2. Bs.). İstanbul: Beta Yayınları.Karakaya, M. (2014) Maliyet Muhasebesi. (6. Bs.). Ankara: Gazi Kitabevi.Kartal, A., Gündüz, H. E. Sevim, A. (2003). Maliyet Muhasebesi. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayını No: 1524.Ömürbek, V., Kozak, H., (2013). ‘’Birleşik Mamullerde Maliyet Dağıtım Yönteminin Belirlenmesinde Analitik Hiyerarşi Sürecinin Kullanılması’’, MÖDAV. Sayı.2 59-77.Öztürk, V. (2002) ‘’Üretim İşletmelerinde Ortak ve Yan Ürünlerin Maliyetlerinin Belirlenmesi ve Muhasebeleştirilmesi’’, Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi. Sayı.2.Peker, A. (1983). Modern Yönetim Muhasebesi. (3.Bs.). İstanbul: Filiz Kitabevi.Tsai, W. H., (1996). ‘’Activity-Based Costing Model For Joint Products’’, Computers and Industrial Engineering. Vol:31, No.3/4. 725-729.Uragun, M. (1993). Maliyet Muhasebesi ve Mali Tablolar. Ankara: Yetkin Kitabevi.Uslu, S., Büyükmirza, K., Üstün, R., Bozok, S., (1990) Maliyet Muhasebesi. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.Uslu, S. (1991). Planlama ve Kontrol Açısından Maliyet Muhasebesi. Ankara: Gazi Üniversitesi Yayınları, Yayın No: 170.Uslu, S. (1992). Maliyet Muhasebesi. Ankara: Çözüm Yayıncılık.Yükçü, S. (1999). Yönetim Açısından Maliyet Muhasebesi. (4. Bs.). İzmir: Cem Ofset.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ekonomi
Bölüm
Tez Özeti
Yayımlanma Tarihi
31 Ocak 2019
Gönderilme Tarihi
5 Ocak 2019
Kabul Tarihi
21 Ocak 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 2 Sayı: 1