DENETİM KOMİTELERİNİN KURUMSAL YÖNETİMİN ETKİNLİĞİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ
Öz
Dünya genelinde büyük şirketlerde yaşanan hile ve usulsüzlükler, muhasebe ve denetim mesleğinin sunduğu hizmetlerin sorgulanmasına neden olmuştur. Ortaya çıkan muhasebe hileleri uluslararası finans piyasaları açısından da problemler yaşanmasına neden olmuş, ortaya çıkan başarısızlıklar, toplumun finansal raporlara ve kurumsal açıklamalara olan güvenini olumsuz yönde etkilemiştir. Bu gelişmeler üzerine kurumsal yönetimin yeterliliği tartışılır hale gelmiş ve kurumsal yönetimin güçlendirilmesi için ilkeler oluşturularak çeşitli düzenlemelere gidilmiştir. Ortaya çıkan gelişmeler, yasal mevzuatın yeniden düzenlenmesini ve “vekalet” konusunun yeniden incelenmesini gerekli hale getirmiştir. Bu süreçte yine güçlü bir kurumsal yönetimin şirketlerin finansal raporlamaları üzerindeki kontrollerin iyileştirilmesini amaçlayan ve bununla birlikte kurumsal yönetimin etkinliğini hedefleyen Sarbanes-Oxley (SOX) Kanunu çıkarılmıştır (Yazıcı ve Yanık, 2010). Kanun, borsada işlem gören şirketlerin muhasebe bilgi sistemlerinin, finansal raporlama süreçlerinin ve bağımsız denetimin kalitesinin artırılması ve piyasada güvenin ve şeffaflığın sağlanması amacıyla, şirketlerin “denetim komitelerine” ilişkin hükümler getiren ilk yasal düzenleme olmuştur. Denetim komiteleri, kurumsal yönetim kapsamında şirketlerin yönetimi, denetimi ve hesap verebilirliği üzerinde önemli bir rol üstlenmiştir. Çalışmada, denetim komiteleri genel olarak ele alınmış, komitenin fonksiyonu, kurumsal yönetim ile ilişkisi ve kurumsal yönetimin etkinliği açısından denetim komiteleri değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AKARKARASU, Nahit. Halka Açık Şirketlerde İç Denetim ve Denetim Kurullarının Etkinleştirilmesi İçin Öneriler, SPK Yeterlik Etüdü, 2000. AKSOY, Tamer. “Basel II ve İç Kontrol”. Ankara. ASMMMO. Ağustos. 2007. AL-BAIDHANI, Ahmed Mohsen, The Role of Audit Committee in Corporate Governance: Descriptive Study, Universiti Putra Malaysia, 2014. ARI, Mustafa. “Kurumsal Yönetim ve Finansal Raporlamanın Güvenilirliği”, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, Ekim 2008, 3(2). Blue Ribbon Committee, Reports and Recommendations of the Blue Ribbon Committee on Improving the Effectiveness of Corporate Audit Committes. New York. BOZKURT, Nejat.Muhasebe Denetimi, 3.Baskı, İstanbul: Alfa Basım Yayım, 2000. BRAIOTTA, Louis. The Audit Committee Hand Book, 3 Edtion, John Wiley&Sons Inc., New York, 1999. Deloitte, "Denetim Komitesi: Rol ve Sorumluluklar, SPK ve BDDK Düzenlemeleri Çerçevesinde Uygulamalar", Kurumsal Yönetim Serisi, No:1, Kasım 2007. DEMİRBAŞ, Mahmut, UYAR, Süleyman. Kurumsal Yönetim İlkeleri ve Denetim Komitesi, Güncel Akademi, İstanbul, 2006. DİNÇ, Engin ve ABDİOĞLU, Hasan.”İşletmelerde Kurumsal Yönetim Anlayışı ve Muhasebe Bilgi Sistemi İlişkisi, IMKB 100 Şirketleri Üzerine Ampirik Bir Araştırma, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt:12, Sayı:21, Haziran 2009. EROL, Mikail, “Muhasebe Skandalları ve Kurumsal Yönetim”, Lebib Yalkin Mevzuat Dergisi, S:20, 2005. GERAY, Damla. SPK Düzenlemeleri Çerçevesinde Denetimden Sorumlu Komiteler, s.27, 20.05.2003 tarihli sunum, www.deloitte.com (Çevrimiçi) GEREKAN, Bilal, PEHLİVAN, Abdülkadir .“Kamu Kurumlarında Denetim Komitelerinin Kompozisyonu ve Çalışma Biçimi Üzerine Bir Araştırma”, Afyon Kocatepe Üniversitesi İİBF Dergisi, C:XI, S:I, 2009. Huang, H. W., & Thiruvadi, S. Audit committee characteristics and Corporate Fraud. International Journal of Public Information Systems, 6(1), 2010. IIA (Uluslararası İç Denetçiler Enstitüsü) , Uygulama Önerisi- 2060-2: Denetim Komitesiyle İlişkiler, 2003. IIA Issues and Answers, Internal Auditing and The Audit Committe Working Toward Common Goals 2003. KRANACHER , M, RILEY, R AND WELLS, J., Forensic Accounting and Fraud Examination, Wiley, 2011. ÖZTÜRK, Mutlu Başaran ve DEMİRGÜNEŞ, Kartal Demirgüneş, “Kurumsal Yönetim Bakış Açısıyla Entellektüel Sermaye”, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19,2008. PEHLİVANLI, Davut. Modern İç Denetim: Güncel İç Denetim Uygulamaları, Beta Yayınları: İstanbul, 2010. PwC “Şirketlerde İç Kontrol ve İç Denetim Fonksiyonu”, III. PwC Çözüm Ortaklığı Platformu, İstanbul, 22 Aralık 2004. PWC, Audit Committees: Best Practices for Protecting Shareholder Interersts, NY, 1999. Song, J. and Windram, B., Benchmarking Audit Committee Effectiveness in Financial Reporting, International Journal of Auditing, 2004. TERREL, Mark, REDD Scott A. “Audit Committee- A More Visible and Demanding Role”, (Çevrimiçi) www.kpmg.com. TÜSIAD: Kurumsal Yönetim En İyi Uygulama Kodu: Yönetim Kurulunun Yapısı ve İşleyişi, Yayın No: 336, İstanbul, Aralık 2002. TÜSİAD, Yönetim Kurullarında İç Denetim Hakkında Sorulması Gereken 12 Soru, Mayıs 2008. UYAR, Süleyman. “Denetim Komitesi Oluşumunu Etkileyen Düzenlemelerin Değerlendirilmesi”, Muhasebe ve Denetime Bakış Dergisi, Nisan 2004. UZAY, Şaban. ”İşletmelerde Denetimin Etkinliğini Sağlamada Denetim Komitesi’nin Rolü ve Türkiye’de Uygulanabilirliği”, Muhasebe ve Denetime Bakış Dergisi, Ocak 2003. UZUN, Ali Kamil. “Denetim Komitesi ve Türkiye Uygulaması”, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul 2004. UZUN, Ali Kamil.“Kurumsal Yönetim ve İtibarın Sigortası:Denetim Komitesi”, Deloitte Makaleleri (Çevrimiçi) . YAZICI, Selim, YANIK, Serhat. “Sigorta Sektöründe Kurumsal Yönetim ve Kurumsal Yönetimin Rolü”, İktisat Fakültesi Mecmuası, Cilt 60, S:2, 2010. YILANCI, Münevver. “Muhasebe Bilgi Sistemi, İç Kontrol ve Verimlilik Üçgeni””, Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 2001.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ekonomi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Duygu Celayir
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Ocak 2018
Gönderilme Tarihi
13 Kasım 2017
Kabul Tarihi
8 Aralık 2017
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 1 Sayı: 1