Hilenin Ortaya Çıkartılmasına Yönelik Reaktif ve Proaktif Yaklaşımların Karşılaştırmalı İncelenmesi ve Perakende Sektöründe Bir Uygulama

Hüseyin Mert; Ersu Ayşe Türedi; Erhan Bayar

doi:10.52059/idaacmmd.1076611

Hilenin Ortaya Çıkartılmasına Yönelik Reaktif ve Proaktif Yaklaşımların Karşılaştırmalı İncelenmesi ve Perakende Sektöründe Bir Uygulama

Öz

Hile işletmelerin sıklıkla maruz kaldığı bir durumdur ve ne yazık ki pek çok işletmede zamanında tespit edilememektedir. Dolayısıyla hilenin önlenmesine yönelik gerekli tedbirler alınamamakta ve hile yapanlar yeterince yaptırıma tabi olmamaktadır. Hilelerin ortaya çıkartılmasında reaktif ve proaktif olarak adlandırılan iki yaklaşım bulunmaktadır. Reaktif yaklaşım hile meydana geldikten sonra hile denetimi yapılmasını öngörürken, proaktif yaklaşım hile olmadan denetim yapılmasını ve hilenin önlenmesine yönelik denetimleri öngörmektedir. Çalışmada reaktif ve proaktif yaklaşımlar karşılaştırmalı incelenmeye çalışılmış ve perakende sektöründe seçilen bir firma üzerinde proaktif temelli bir uygulama yapılarak ulaşılan sonuçlar paylaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Abdioğlu, H. (2007). Hilelerin önlenmesi ve ortaya çıkarılmasına yönelik proaktif yaklaşımlar”. Muhasebe ve Denetime Bakış Dergisi, 119-138.
Akdemir, Ç. (2016). Hilenin veri madenciliği ile ortaya çıkartılması ve perakende sektöründe bir uygulama. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Akkaş, M. (2007). Denetimde Benford kanununun uygulanması. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9 (1), 191-206.
Akyüz, F. (2020). Hile denetiminde proaktif ve reaktif açıdan yaklaşım. Ümmühan Aslan & Sezer Bozkuş Kahyaoğlu (Ed.), Denetimde Seçme Konular 4 içinde. Ankara: Gazi Kitabevi.
Albrecht, W. S., Albrecht, C. O, Albrecht, C. C. & Zimbelman, M. F. (2012). Fraud examination. Fourth Edition. USA: South-Western, Cengage Learning.
Bozkurt, N. (2011). İşletmelerin kara deliği hile: çalışan hileleri. İstanbul: Alfa Basım Yayım.
Boztepe, E. (2013). Benford kanunu ve muhasebe denetiminde kullanılabilirliği. Lefke Avrupa Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4 (1), 73-83.
Cankar, İ. (2006). Denetimin yeni paradigması: sürekli denetim. Sayıştay Dergisi, 61, 69-81.

Cindy D., Hillison, W. & Pacini, C. (2004). The effective use of Benford’s law to assist detecting fraud in accounting data. Journal of Forensic Accounting, 1524-5586/Vol.V., 17-34.
Coderre, David (2005), Continuous auditing: implications for assurance, monitoring and risk assessment, Global Technology Audit Guide.
Çalış, Y., Keleş, E. & Engin, A. (2014). Hilenin ortaya çıkartılmasında bilgi teknolojilerinin önemi ve bir uygulama. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 63, 93-108.
Çatıkkaş, Ö. & Çalış, E. (2010). Hile denetiminde proaktif yaklaşımlar. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 45, 146-156.
Çiğdem, S. (2013). Büro yönetiminde whistleblowing ve etik ilişkisi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 93-109.
Han, J. & Kamber, M. (2000). Data mining: concepts and techniques. Morgan Kaufmann Publishers.
Hand, D., Heikki, M. & Smyth, P. (2001). Principles of data mining. England: The MIT Press.
Meriç, A. (2020). Hile denetiminde whistleblowing ve whistleblowing niyetini etkileyen faktörler: Kayseri’de faaliyet gösteren muhasebeciler ile ampirik bir çalışma. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 85, 111-128.
Erdoğan, M. (2001). Muhasebe hilelerinin ortaya çıkartılmasında Benford yasası. Muhasebe ve Denetime Bakış, 1-8.
Jans M., Lybaert, N. & Vanhoof, K. (2010), Internal fraud risk reduction: Results of a data mining case study. International Journal of Accounting Information Systems, 11 (1), 17-41.
Kiracı, M. (2005). Hile riski değerlemesinin ve hileleri Bulmanın denetimin rtkinliğindeki rolü ve Türkiye’deki denetim firmalarına yönelik bir araştırma. Muhasebe ve Denetime Bakış, 103-126.
Macro Retail. Açık ve yakın tehlike: personel hırsızlıkları. https://www.macroretail.com/2013/06/personel-hirsizliklari.html, (Erişim Tarihi: 08.12.2021).
Ngai, E.W.T., Hu, Y., Wong, Y.H., Chen, Y. & Sun, X. (2010), The application of data mining techniques in financial fraud detection: a classification framework and an academic review of literatüre. Decision Support Systems, 50 (3), 559-569.
Öztürk, M. S. & Savcı, M. (2019). Hile denetimi ile bağımsız denetim arasındaki ilişkinin boyutları. Turkish Studies, 14 (2), 49-65.
Pehlivanlı, D. (2011). Denetim yaklaşımlarından butik denetime. Denetişim Dergisi, 8, 14-17.
Şengür, E. D. (2010). İşletmelerde hile, hilelerin önlenmesi, hileli finansal raporlama ile ilgili düzenlemeler ve bir araştırma. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Terzi, S. (2012). Hileli finansal raporlama: önleme ve tespit. İstanbul: Beta Yayıncılık.
Usul, H. (2013). Bağımsız denetim. Ankara: Detay Yayıncılık.
Ulucan Özkul, F. & Pektekin, P. (2009). Muhasebe yolsuzluklarının tespitinde adli muhasebecinin rolü ve veri madenciliği tekniklerinin kullanılması. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 11 (4), 57-88.
Ulucan, Özkul & F. Özdemir, Z. (2013), Çalışan hilelerinin önlenmesinde proaktif yaklaşımlar: kurumsal işletmelerde insan kaynakları yöneticileri üzerine nitel bir araştırma. Journal of Marmara University Social Sciences Institute, 10 (40), 75-89.
Vona, L. (2008). Fraud risk assessment. New Jersey: John Wiley & Sons.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşletme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Hüseyin Mert
0000-0001-5391-7865
Türkiye

Ersu Ayşe Türedi
0000-0002-3956-0270
Türkiye

Erhan Bayar ^*
0000-0002-1892-5429
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Temmuz 2022

Gönderilme Tarihi

21 Şubat 2022

Kabul Tarihi

17 Mart 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 1970 Cilt: 5 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.52059/idaacmmd.1076611

IZ

https://izlik.org/JA63KH26SK

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Mert, H., Türedi, E. A., & Bayar, E. (2022). Hilenin Ortaya Çıkartılmasına Yönelik Reaktif ve Proaktif Yaklaşımların Karşılaştırmalı İncelenmesi ve Perakende Sektöründe Bir Uygulama. Ida Academia Muhasebe ve Maliye Dergisi, 5(2), 67-82. https://doi.org/10.52059/idaacmmd.1076611